ทุกคนคิดว่า ‘ผ้า’ ผืนหนึ่งจะสามารถกักเก็บชีวิตของคนหนึ่งคนตั้งแต่เกิดจนตายไว้ได้อย่างไร? สำหรับชาวอาข่า ความเชื่อนี้ถูกส่งต่อผ่านรุ่นสู่รุ่น เพราะทุกเส้นใยที่ถักทอล้วนเป็นเหมือนจดหมายเหตุของชีวิต ตั้งแต่แรกเกิดไปจนถึงวาระสุดท้าย ซึ่ง ‘บู้ซือ อาจอ’ ศิลปินอาข่า ผู้เรียนรู้ศิลปะด้วยตัวเอง และใช้การทำงานศิลปะในฐานะเครื่องมือรักษาความทรงจำของวัฒนธรรมชนเผ่าที่กำลังเลือนหาย ก็ได้หยิบเอาสิ่งนี้มาเล่าใหม่อีกครั้งในนิทรรศการ ‘ The Preservation of Fire’ ที่ Bangkok Kunsthalle
The Preservation of Fire คือ นิทรรศการเดี่ยวของ บู้ซือ อาจอ ที่ตีความคำว่า 'อนุรักษ์' ในความหมายที่ลึกกว่าการเก็บรักษาวัตถุ แต่คือการเล่าถึง ‘จดหมายเหตุที่มีชีวิต’ การทำให้สิ่งที่กำลังจะหายไปยังคงมีลมหายใจในพื้นที่ร่วมสมัย ท่ามกลางบริบทที่วัฒนธรรมอาข่าซึ่งอาศัยอยู่ในภาคเหนือของไทย เมียนมา และลาว กำลังเผชิญกับแรงกดดันจากโลกภายนอก จนทำให้หลายคนต้องเผชิญกับสภาวะลืมเลือนรากของตัวเองอย่างเงียบ ๆ
นิทรรศการนี้จะจัดแสดงอยู่ในบริเวณชั้นหนึ่งและชั้นสองของ Bangkok Kunsthalle โดยในชั้นแรก จะมีการจัดแสดงผ้าทอของชาวอาข่าที่ย้อมสีครามและปักลวดลายอย่างละเมียด ล้อมรอบด้วย 'ผืนผ้าแห่งความทรงจำ' สะท้อนอัตลักษณ์และภูมิปัญญาที่ส่งต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น การนำผ้าทอเหล่านี้มาจัดแสดง เปรียบเสมือนการปลุกความทรงจำและลมหายใจของวัฒนธรรมที่กำลังค่อย ๆ เลือนหายให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง
ในส่วนของชั้นสอง ศิลปินได้รื้อถอนบ้านอาข่าจริง ๆ จากเชียงราย แล้วนำมาประกอบใหม่ในพื้นที่แกลเลอรี ทั้งเสาค้ำยัน เตาไฟกลางบ้าน ห้องนอนที่จัดตามทิศดวงอาทิตย์ตามความเชื่อ รวมถึงเพดานที่ยังเปื้อนเขม่าควัน ทุกองค์ประกอบสะท้อนทั้งภูมิปัญญา วิถีชีวิต และจิตวิญญาณของชาวอาข่า พร้อมตั้งคำถามว่า เมื่อบ้านถูกย้ายออกจากบริบทเดิมและเข้ามาอยู่ในพื้นที่ศิลปะร่วมสมัย มันยังคงเป็นบ้านไหม หรือได้ดลายเป็นวัตถุจัดแสดงไปแล้ว
สามารถตามมาสำรวจวัฒนธรรมอาข่าบนผืนผ้าแห่งความทรงจำของพวกเขาพร้อมกันได้ ในนิทรรศการ The Preservation of Fire ตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม — 1 พฤษภาคม 2569 ที่ Bangkok Kunsthalle




