‘ต่อ’ หลานชายคนโตเกือบจะ “หน้าหงาย” ไปแล้วในหนัง หลังเถียง ‘สกล’ ผู้เป็นพ่อ เรื่องการพาคุณย่า(และครอบครัว)ตระเวณไหว้พระให้ครบ 9 วัดแม้จะอ่อนล้าแค่ไหน ในหนัง ‘9 วัด สู่สวรรค์’ (สมพจน์ ชิตเกษรพงศ์ กำกับ 2026) ในช่วงถามตอบกับทีมงาน นักแสดง สุรชัย นิงสานนท์ ยืนยันว่าเขารับบทสกล โดยเชื่อไปว่าเจ้าลูกชายคนนี้ไม่ได้รักย่าเท่าไร แต่แค่กวนพ่อไปงั้น จะบอกว่าเขาเข้าใจผิดก็ไม่ค่อยเป็นธรรมเท่าไรนัก เพราะถึงผู้ชมจะได้เห็นหลาน ๆ อ้อนย่าด้วยความผูกพัน แต่ทั้งตัวละครสกลและนักแสดงไม่ได้เห็นฉากนั้น ไม่ได้รู้เรื่องราวทั้งหมดของหนัง และไม่ได้อ่านบทหนังนอกเหนือจากในส่วนของตัวเองเลยด้วยซ้ำ แต่ชีวิตก็เป็นแบบนั้น พ่อไม่รู้ว่าเราทำตัวอย่างไร ญาติโยมไม่รู้ว่าพระสงฆ์ทำอะไรในกุฏิ หรือแม้เมื่ออยู่ด้วยกัน เราก็ไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นบ้างในใจคน
ทริปทำบุญต่อชะตาชีวิตคุณย่าของครอบครัวนี้ ประกอบไปด้วยหลาน ๆ ผู้ถามว่าพระต้องใช้ยาสระผมด้วยหรอ และที่ว่าชาขิงจะช่วยเรื่องเมนส์ของพวกท่าน—แล้วก็สนุกไปกับทริปนี้ มีลูกชายวัยทำงาน ผู้ค้านศาสนาสุดตัวระดับที่ไม่ยอมยกมือไหว้สวดมนต์และกล้าค้านพ่อ ผู้ยืนกรานจะพาคุณย่าไปถวายสังฆทานตามวัดต่าง ๆ ด้วยตัวเองเท่านั้น—ตามคำแนะนำของนาย (แม้ตัวเองจะสวดไม่ได้) เรื่องราวดำเนินผ่านวัดต่าง ๆ ไปอย่างใกล้ชิดเหมือนเราเป็นสมาชิกคนที่สิบผู้นั่งเหม่อบ้างมองพวกเขาตรง ๆ บ้าง แต่ก็เหมือนพวกเขาเป็นส่วนต่อขยายในหน้าจอของครอบครัวไทย ๆ ของพวกเราเช่นเดียวกัน จนกระทั่งจุดยืนที่ต่างกันของแต่ละคนเริ่มกักเก็บไว้ข้างในไม่ไหว แล้วออกมาปะทะกัน
ปัญหาของความตายคือเราไม่รู้อะไรเกี่ยวกับมันเลย แต่ปัญหาของกลไกการรับมือต่าง ๆ ที่เราพยายามสร้างขึ้นมาคือเราก็ไม่รู้เหมือนกัน—ไม่ว่าจะดูจริงจังแค่ไหน สถาบันอย่างศาสนาก็สร้างได้ทั้งความข้องใจปนอุ่นใจ เราอาจถามหาข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์จากพระไม่ได้เท่าหนังสือ แต่พวกเขาก็ยังอธิบายหลักการความอดทนได้สมเหตุสมผล เราอาจได้ปฏิบัติสมาธิจนเอาชนะภาวะซึมเศร้าไม่ได้เท่ายาจากหมอ แต่ไม่ได้แปลว่าพิธีกรรมนี้ช่วยเราอยู่กับปัจจุบันและเข้าใจความเป็นจริงได้น้อยลงเลย ทริป 9 วัดเองก็อาจทำให้เหนื่อยล้า แต่ถ้าบอกว่ามันไม่ได้นำไปสู่อะไรดี ๆ เลยก็คงจะไม่ถูกนัก
ปัจจุบันกาลใน ‘9 วัด สู่สวรรค์’ เป็นวัตถุดิบแห่งแรงจูงใจจะพาจิตไปสู่ที่ไหนก็ได้ ความเป็นจริงในหนังที่ประกอบภาพเข้ามาจากมิติต่าง ๆ เปิดบทสนทนาให้กันและกัน มันเป็นเรื่องประกอบสร้างโดยผู้กำกับยิ้มเก่ง และนั่นอาจเป็นสิ่งที่เราต้องทำเวลาประกอบสร้างความจริง: ยิ้ม
‘9 วัด สู่สวรรค์’ ฉาย 17 ก.ย. นี้ที่โรงภาพยนตร์
